Ψηφιοποίηση

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Κατανόηση του έξυπνου τουρισμού 

1.1 Τι είναι ο έξυπνος τουρισμός;
1.2 Τι σημαίνει έξυπνος τουριστικός προορισμός, έξυπνη πόλη;
1.3 Στοιχεία του έξυπνου τουρισμού
1.4 Οφέλη του έξυπνου τουρισμού για τους τουρίστες και τους τουριστικούς προορισμούς

1.1 Τι είναι ο έξυπνος τουρισμός?

Σύμφωνα με το Γλωσσάριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO Glossary, 2010), ο τουρισμός είναι «ένα κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό φαινόμενο που συνεπάγεται τη μετακίνηση ατόμων σε χώρες ή μέρη εκτός του συνήθους περιβάλλοντός τους για προσωπικούς ή επαγγελματικούς σκοπούς».

Σύμφωνα με το Γλωσσάριο Τουρισμού του ΟΗΕ (2025), ένας τουριστικός προορισμός είναι «ένας φυσικός χώρος με ή χωρίς διοικητικά και/ή αναλυτικά όρια, στον οποίο ένας επισκέπτης μπορεί να διανυκτερεύσει. Είναι το σύμπλεγμα (συνυπάρχοντα) προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και δραστηριοτήτων και εμπειριών κατά μήκος της αλυσίδας αξίας του τουρισμού και μια βασική μονάδα ανάλυσης του τουρισμού. Ένας προορισμός ενσωματώνει διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς και μπορεί να δικτυωθεί για να σχηματίσει μεγαλύτερους προορισμούς. Είναι επίσης άυλος, με την εικόνα και την ταυτότητά του να επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά του στην αγορά».

Ο έξυπνος τουρισμός, σύμφωνα με τους Gretzel U. et al. (2015), είναι μια πολυδιάστατη έννοια χωρίς έναν απλό ορισμό. Ωστόσο, καταφέρνουν να ορίσουν τον έξυπνο τουρισμό ως εξής: «τουρισμός που υποστηρίζεται από ολοκληρωμένες προσπάθειες σε έναν προορισμό για τη συλλογή και συγκέντρωση/αξιοποίηση δεδομένων που προέρχονται από φυσικές υποδομές, κοινωνικές συνδέσεις, κυβερνητικές/οργανωτικές πηγές και ανθρώπινα σώματα/μυαλά, σε συνδυασμό με τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών για τη μετατροπή αυτών των δεδομένων σε εμπειρίες επί τόπου και προτάσεις επιχειρηματικής αξίας, με σαφή έμφαση στην αποδοτικότητα, τη βιωσιμότητα και τον εμπλουτισμό της εμπειρίας».

Σύμφωνα με τους Pam Lee et al. (2020), ο έξυπνος τουρισμός αντιπροσωπεύει «τη σύγκλιση των ΤΠΕ και του τουρισμού και υποδηλώνει τη μεταμόρφωση του τουρισμού μέσω της τεχνολογίας». Επίσης, ο ρόλος των ΤΠΕ είναι εξαιρετικά σημαντικός, δεδομένης της διάδοσης των smartphone και της σχετικής τεχνολογικής σύγκλισης σε όλους τους τομείς. Οι ΤΠΕ είναι, αναμφίβολα, καθοριστικές για την εννοιολόγηση και την ανάπτυξη του έξυπνου τουρισμού (Gretzel U. et al., 2015). Συνολικά, οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) είναι σημαντικές για την υποστήριξη και την ανάπτυξη του έξυπνου τουρισμού και της ψηφιοποίησης.

Στον έξυπνο τουρισμό, η τεχνολογία θεωρείται ως υποδομή και όχι ως μεμονωμένα συστήματα πληροφοριών. Επίσης, περιλαμβάνει μια ποικιλία έξυπνων τεχνολογιών υπολογιστών που ενσωματώνουν τεχνολογίες υλικού, λογισμικού και δικτύων για την παροχή πραγματικού χρόνου ενημέρωσης για τον πραγματικό κόσμο και προηγμένων αναλύσεων που βοηθούν τους ανθρώπους να λαμβάνουν πιο έξυπνες αποφάσεις σχετικά με εναλλακτικές λύσεις, καθώς και ενέργειες που θα βελτιστοποιήσουν τις επιχειρηματικές διαδικασίες και τις επιχειρηματικές επιδόσεις (Washburn et al. 2010).

1.2 Τι σημαίνει έξυπνος τουριστικός προορισμός, έξυπνη πόλη;

Σύμφωνα με τον Lopez de Avila (2015, n.p.), ο έξυπνος τουριστικός προορισμός είναι «ένας καινοτόμος τουριστικός προορισμός, χτισμένος πάνω σε μια υποδομή τεχνολογίας αιχμής που εγγυάται τη βιώσιμη ανάπτυξη των τουριστικών περιοχών, προσβάσιμος σε όλους, ο οποίος διευκολύνει την αλληλεπίδραση του επισκέπτη με το περιβάλλον του και την ενσωμάτωσή του σε αυτό, αυξάνει την ποιότητα της εμπειρίας στον προορισμό και βελτιώνει την ποιότητα ζωής των κατοίκων».

Για την προώθηση του έξυπνου και βιώσιμου τουρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργάνωσε δύο διαγωνισμούς: την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα του Έξυπνου Τουρισμού και τον Ευρωπαϊκό Πράσινο Πρωτοπόρο του Έξυπνου Τουρισμού.

Το πρόγραμμα «Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα του Έξυπνου Τουρισμού», το οποίο ξεκίνησε το 2018, αναγνωρίζει τα εξαιρετικά επιτεύγματα των ευρωπαϊκών πόλεων ως τουριστικών προορισμών σε τέσσερις κατηγορίες: βιωσιμότητα, προσβασιμότητα, ψηφιοποίηση, καθώς και πολιτιστική κληρονομιά και δημιουργικότητα.

Οι νικητές των βραβείων «Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα του Έξυπνου Τουρισμού» και «Ευρωπαϊκός Πράσινος Πρωτοπόρος του Έξυπνου Τουρισμού» τα τελευταία χρόνια ήταν:

• 2019: Ελσίνκι (Φινλανδία) και Λυών (Γαλλία) 

• 2020: Μάλαγα (Ισπανία) και Γκέτεμποργκ (Σουηδία) 

• 2022: Βαλένθια (Ισπανία) και Μπορντό (Γαλλία)

• 2023: Πάφος (Κύπρος) και Σεβίλλη (Ισπανία)

• 2024: Δουβλίνο (Ιρλανδία) και Γκροσέτο (Ιταλία)

• 2025: Τορίνο (Ιταλία) και Μπενιντόρμ (Ισπανία)

Σύμφωνα με τους Harrison, B et al. (2010), μια έξυπνη πόλη ορίζεται ως «μια πόλη στην οποία η ροή πληροφοριών αναλύεται και μεταφράζεται σε όλες τις υποδομές πληροφορικής, κοινωνικές και επιχειρηματικές, με σκοπό την ενίσχυση της ευφυΐας της πόλης».

Οι Buhalis D. και Amaranggana A. (2015) τόνισαν ότι μια έξυπνη τουριστική πόλη «πρέπει να βελτιώσει την τουριστική εμπειρία μέσω πιο εξατομικευμένων προϊόντων/υπηρεσιών, ώστε να ικανοποιεί τις μοναδικές προτιμήσεις κάθε επισκέπτη. Η χρήση μεγάλων δεδομένων θα μπορούσε να είναι η λύση για την παροχή των κατάλληλων υπηρεσιών που ταιριάζουν στις προτιμήσεις των χρηστών την κατάλληλη στιγμή». Επίσης, οι συγγραφείς ανέφεραν ότι οι έξυπνες πόλεις ενσωμάτωσαν τους πέντε κύριους φορείς του τουρισμού: κυβερνήσεις, τουριστικούς οργανισμούς, κατοίκους, τουρίστες και περιβάλλοντα.

Σύμφωνα με τους Faur M, Ban O. (2021), ο έξυπνος τουριστικός προορισμός «αντιπροσωπεύει έναν τρόπο συσχέτισης των αναγκών των τουριστών με τα συμφέροντα των παρόχων τουριστικών υπηρεσιών και των τοπικών αρχών μέσω της χρήσης των ΤΠΕ».

1.3 Στοιχεία του έξυπνου τουρισμού

Τεχνολογία: Αποτελεί τη βάση του έξυπνου τουρισμού, αξιοποιώντας πόρους όπως εφαρμογές, αισθητήρες, ανάλυση δεδομένων και ψηφιακές πλατφόρμες.

Βιωσιμότητα: Δίνει έμφαση στις φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, τον υπεύθυνο τουρισμό και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οι έξυπνοι τουριστικοί προορισμοί συχνά δίνουν προτεραιότητα σε πρωτοβουλίες που ωφελούν τις τοπικές κοινότητες και το περιβάλλον.

Προσβασιμότητα: Ο έξυπνος τουρισμός προσπαθεί να κάνει τα ταξίδια προσιτά και ευχάριστα για όλους, ανεξάρτητα από τις φυσικές τους δυνατότητες ή περιορισμούς. Στόχος του είναι να δημιουργήσει τουριστικούς προορισμούς που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των ταξιδιωτών.

Πολιτιστική κληρονομιά: Χρησιμοποιεί την τεχνολογία για τη διατήρηση, την προώθηση και την ενίσχυση της επαφής με τις τοπικές κουλτούρες και τους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο έξυπνος τουρισμός μπορεί να αξιοποιήσει την επαυξημένη πραγματικότητα για να ενισχύσει την κατανόηση του τουρίστα σχετικά με την ιστορική σημασία ενός τόπου, για παράδειγμα. 

Σύμφωνα με τους Gretzel U. et al. (2015), ο έξυπνος τουρισμός διαμορφώνεται από την έξυπνη εμπειρία, το έξυπνο επιχειρηματικό οικοσύστημα και τον έξυπνο προορισμό.

Η Pam Lee et al. (2020) στην οπτική της για τα στοιχεία του έξυπνου τουρισμού τονίζει τη σημασία των στοιχείων του έξυπνου τουρισμού, όπως ο τομέας των μεταφορών, η γαστρονομία, τα αξιοθέατα, οι βοηθητικές υπηρεσίες και η διαμονή.

Ο έξυπνος τουρισμός επικεντρώνεται σε διάφορες αρχές:

• Προσβασιμότητα: καθιστώντας τις ταξιδιωτικές εμπειρίες προσβάσιμες και διαθέσιμες σε όλους.

• Βιωσιμότητα: ελαχιστοποιώντας τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο και προωθώντας υπεύθυνες πρακτικές στον τουριστικό κλάδο.

• Καινοτομία: προσαρμόζοντας και βελτιώνοντας συνεχώς τις λύσεις με τη χρήση δεδομένων και τεχνολογίας αιχμής.

• Συνεργασία: δημιουργία επιτυχημένων αποτελεσμάτων μέσω ενός συνδεδεμένου οικοσυστήματος που περιλαμβάνει συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, συμμετοχή της κοινότητας και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.

• Εξατομίκευση: προσφορά εξατομικευμένων υπηρεσιών και πληροφοριών στους ταξιδιώτες.

• Αποδοτικότητα: εξορθολογισμός των ταξιδιωτικών εμπειριών και βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας στον τομέα του τουρισμού.

1.4 Οφέλη του έξυπνου τουρισμού για τους τουρίστες και για τους τουριστικούς προορισμούς

Οφέλη για τους τουρίστες:

• Εξατομικευμένες προτάσεις: Προσαρμοσμένες προτάσεις για αξιοθέατα, δραστηριότητες και επιλογές για φαγητό που ευθυγραμμίζονται με τις προτιμήσεις σας.

• Πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο: Ενημερώσεις για τη ροή της κυκλοφορίας, τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης και τις εκδηλώσεις. Χρησιμοποιώντας το τηλέφωνο άμεσα για να μεταφράσετε τη σήμανση του μουσείου, να κάνετε κράτηση για περιηγήσεις της τελευταίας στιγμής, να βρείτε τα καλύτερα τοπικά εστιατόρια ή να αναφέρετε ένα πρόβλημα.

• Απρόσκοπτες κρατήσεις και πληρωμές: Διαχειριστείτε άνετα όλες τις πτυχές του ταξιδιού σας, από καταλύματα μέχρι μεταφορές και εκδρομές, μέσω αποκλειστικών εφαρμογών.

• Βελτιωμένη ασφάλεια: Ενημερώσεις ασφαλείας σε πραγματικό χρόνο, πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και βελτιωμένα συστήματα διαχείρισης πλήθους για τη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς περιβάλλοντος.

Οφέλη για προορισμούς

Ο έξυπνος τουρισμός παρέχει μια εργαλειοθήκη λύσεων που δίνουν τη δυνατότητα στους προορισμούς να είναι πιο ελκυστικοί, βιώσιμοι και αποτελεσματικοί στη διαχείριση των επιπτώσεων του τουρισμού. Αυτό βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην τόνωση των τοπικών οικονομιών. 

• Βελτιωμένη βιωσιμότητα: Οι έξυπνες πόλεις χρησιμοποιούν τεχνολογία για την παρακολούθηση της χρήσης των πόρων, τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και την ενθάρρυνση φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών στον τουριστικό τομέα. Αυτό μπορεί να κυμαίνεται από έξυπνα συστήματα άρδευσης που εξοικονομούν νερό σε δημόσιους κήπους έως την προώθηση των ηλεκτρικών μεταφορών.

• Λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων: Μέσω έξυπνων τεχνολογιών, οι πόλεις μπορούν να συλλέγουν πολύτιμα δεδομένα σχετικά με τις προτιμήσεις των επισκεπτών, τα μοτίβα και τα σχόλια, τα οποία ενημερώνουν πώς να βελτιώσουν την τουριστική εμπειρία, τις υποδομές και τις στρατηγικές μάρκετινγκ. Ο οδηγός της ΕΕ για τα δεδομένα για τουριστικούς προορισμούς παρέχει πληροφορίες σχετικά με αυτό το θέμα.

• Βελτιωμένη προσβασιμότητα: Ο έξυπνος τουρισμός επιδιώκει να δημιουργήσει μια εμπειρία χωρίς αποκλεισμούς καταργώντας τα φυσικά και επικοινωνιακά εμπόδια για όλους τους ταξιδιώτες, ανεξάρτητα από τις ανάγκες ή τις ικανότητές τους. Ένα λαμπρό παράδειγμα αυτού είναι η Μάλαγα, στην Ισπανία, η οποία αναγνωρίστηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Έξυπνου Τουρισμού 2019 για εξαιρετικά επιτεύγματα στην προσβασιμότητα.

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Κατανόηση της ψηφιοποίησης στην τουριστική βιομηχανία

 2.1 Τι είναι η ψηφιοποίηση στον τουρισμό;
 2.2 Ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στον τουρισμό
 2.3 Οφέλη από τη χρήση τεχνολογιών στην τουριστική ανάπτυξη

2.1 Τι είναι η ψηφιοποίηση στον τουρισμό;

Σύμφωνα με τους Verhoef et al. 2021 (στο Bekele, H. and Raj, S., 2024), η ψηφιοποίηση είναι «η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών για την αλλαγή και τη βελτιστοποίηση των υφιστάμενων επιχειρηματικών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της διανομής, της επικοινωνίας ή της διαχείρισης σχέσεων, με στόχο την εξοικονόμηση κόστους και την επίτευξη βελτιώσεων διαδικασιών που θα μπορούσαν ενδεχομένως να αυξήσουν τις εμπειρίες των πελατών κατά τον ψηφιακό μετασχηματισμό αντιπροσωπεύει το πιο εκτεταμένο στάδιο ψηφιακής αλλαγής που αναλαμβάνει μια επιχείρηση, χαρακτηρίζοντας μια συνολική αλλαγή που προωθεί τη δημιουργία καινοτόμων επιχειρήσεων».

Σύμφωνα με τους Verhun A. et al. (2022), οι ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν σημαντικό μέρος της ξενοδοχειακής και τουριστικής βιομηχανίας, που εμπλέκονται στην ταχεία επιχειρηματική τους ανάπτυξη. 

2.2 Ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στον τουρισμό

Τα ψηφιακά εργαλεία για τη βιομηχανία φιλοξενίας και ταξιδιών είναι το ψηφιακό μάρκετινγκ στην ταξιδιωτική βιομηχανία. ψηφιακή παρουσία εταιρειών μέσω ταξιδιωτικών ιστοσελίδων· ψηφιακή παρουσία των καταναλωτών μέσω τεχνολογιών διαδικτυακής αναζήτησης ταξιδιών, online κρατήσεων και ταξιδιωτικού σχεδιασμού· μέσα κοινωνικής δικτύωσης. (Verhun A. et al. 2022).

Ο έξυπνος τουρισμός τροφοδοτείται από διάφορες ψηφιακές τεχνολογίες και πρακτικές που ενσωματώνονται απρόσκοπτα για τη δημιουργία ενός έξυπνου οικοσυστήματος όπως:

Εφαρμογές για κινητά

• Από τον προγραμματισμό των ταξιδιωτικών σας εμπειριών και την παροχή εξατομικευμένων προτάσεων μέχρι την πλοήγηση με διαδραστικούς χάρτες, την παραγγελία φαγητού και την εύρεση κρυμμένων πολύτιμων λίθων - οι ταξιδιωτικές εφαρμογές έχουν γίνει ο απαραίτητος σύντροφος του ταξιδιώτη. Βοηθούν επίσης σε πράγματα όπως η πραγματοποίηση κρατήσεων και ο χειρισμός ανέπαφων πληρωμών.

• Χρησιμοποιώντας εφαρμογές, οι πόλεις μπορούν να καθοδηγήσουν αποτελεσματικά τους τουρίστες, να διαδώσουν σχετικές πληροφορίες και να αντιμετωπίσουν γρήγορα προβλήματα, οδηγώντας σε μια πιο ομαλή εμπειρία για όλους. Οι έξυπνες πόλεις προσφέρουν συχνά τη δική τους εφαρμογή που παρέχει όλα όσα χρειάζονται οι επισκέπτες - από πολιτιστικές πληροφορίες και δρομολόγια δημόσιων συγκοινωνιών έως λεπτομέρειες σχετικά με την προσβασιμότητα και ειδικές εκδηλώσεις.

Διαδίκτυο των πραγμάτων (IoT)

• Όλα αυτά έχουν να κάνουν με τη διασυνδεσιμότητα. Έξυπνοι αισθητήρες, έξυπνα δίκτυα και ανάλυση δεδομένων ενσωματώνονται σε όλη την υποδομή μιας πόλης. Συλλέγουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τα μοτίβα κυκλοφορίας, τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τη χρήση των πόρων - όλα αυτά ενημερώνουν τη λήψη αποφάσεων και την κατανομή των πόρων. Χάρη στο IoT το τηλέφωνό σας μπορεί να σας ειδοποιήσει για καθυστερήσεις στην κυκλοφορία ή να σας πει πόσα ποδήλατα είναι διαθέσιμα σε έναν κοντινό σταθμό σύνδεσης.

• Αυτά τα εργαλεία που βασίζονται στις ΤΠΕ διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη δημιουργία έξυπνων τουριστικών προορισμών που είναι αποτελεσματικοί και ανταποκρίνονται στις ανάγκες τόσο των τουριστών όσο και των τοπικών επιχειρήσεων.

Τεχνητή νοημοσύνη (AI)

• Η εκμάθηση και η προσαρμοστικότητα της τεχνητής νοημοσύνης την καθιστά απίστευτα χρήσιμη για εξατομικευμένο τουρισμό. Τα έξυπνα chatbot και οι εικονικοί βοηθοί παρέχουν άμεση, προσαρμοσμένη υποστήριξη στους ταξιδιώτες.

Μεγάλα Δεδομένα και Υπολογιστικό Νέφος (Big Data and Cloud Computing)

• Ο τεράστιος όγκος πληροφοριών που παράγονται από εκατομμύρια τουρίστες - λεπτομέρειες κράτησης, προτιμήσεις, μοτίβα κίνησης - απαιτεί την ικανότητα του cloud computing να επεξεργάζεται αυτά τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

• Χρησιμοποιώντας την ανάλυση Big Data, οι πόλεις μπορούν να αποκτήσουν μια βαθύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς και των προτιμήσεων των τουριστών, να προβλέψουν τις τάσεις, να εντοπίσουν δημοφιλή αξιοθέατα και υπηρεσίες και να αναπτύξουν στοχευμένες λύσεις για την κάλυψη αυτών των αναγκών.

Επαυξημένη πραγματικότητα - Augmented Reality (AR)

• Το AR φέρνει μια συναρπαστική διάσταση στην εξερεύνηση ιστορικών τοποθεσιών και ορόσημων. Στρέψτε το smartphone σας σε ένα αρχαίο μνημείο και δείτε το να ζωντανεύει στην οθόνη σας - επικαλύπτεται με ιστορικές πληροφορίες, μοντέλα 3D ή ακόμα και διαδραστικές ιστορίες.

• Σε πολιτιστικούς κόμβους όπως μουσεία και γκαλερί, οι εφαρμογές AR παρέχουν ένα βαθύτερο επίπεδο πληροφοριών και κάνουν τα εκθέματα πιο ελκυστικά. Η τεχνολογία AR/VR μπορεί επίσης να επιτρέψει στους ανθρώπους να βιώσουν έναν προορισμό εξ αποστάσεως.

2.3 Οφέλη από τη χρήση τεχνολογιών στην τουριστική ανάπτυξη

Μια λίστα με οφέλη από την εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων στον τουρισμό:

• Οικονομικό όφελος: ανάπτυξη του νομαδικού τουρισμού ως σημαντικού συστατικού του προορισμού έξυπνων πόλεων. Αποτέλεσμα της έρευνας ήταν ότι ενώ ο ψηφιακός τουρισμός μπορεί να θεωρηθεί λύση, δεν υπάρχει χρυσός κανόνας σχετικά με την ελκυστικότητα για τους ψηφιακούς τουρίστες, Μελέτη περίπτωσης Κροατικά νησιά. Δείτε το άρθρο: " Μπορούν οι ψηφιακοί νομάδες να λύσουν το πρόβλημα της τουριστικής οικονομίας; Η περίπτωση των κροατικών νησιών. (Peter Gladoić Håkansson, Predrag Bejaković, 2023) 

• Όφελος μάρκετινγκ: εξατομικευμένες ταξιδιωτικές εμπειρίες λόγω ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης. Εξατομικευμένη ταξιδιωτική εμπειρία με τη χρήση λογισμικού κρατήσεων ενσωματωμένου στο Zapier και το Mailchimp, έτσι ώστε κάθε νέος επισκέπτης να προστίθεται αυτόματα σε μια βάση δεδομένων. Επίσης, στείλτε μέσω email κουπόνια για να ενθαρρύνετε τις επαναλαμβανόμενες κρατήσεις ή στείλτε μια προσφορά έκπτωσης στην επέτειο της αρχικής τους εμπειρίας

• Όφελος εξυπηρέτησης πελατών: βελτιωμένη εξυπηρέτηση πελατών με χρήση chatbot AI και αυτοματισμού που μπορεί να βελτιώσει την εξυπηρέτηση πελατών παρέχοντας άμεσες απαντήσεις και υποστήριξη, βελτιώνοντας τη συνολική ταξιδιωτική εμπειρία

• Όφελος προσβασιμότητας και εμβέλειας: Η αύξηση του αριθμού των διαδικτυακών πλατφορμών και των ψηφιακών εργαλείων διευκολύνει τις τουριστικές επιχειρήσεις να προσεγγίσουν ένα παγκόσμιο κοινό, αυξάνοντας την εμβέλειά τους στην αγορά και προσελκύοντας περισσότερους επισκέπτες.

• Οι τουρίστες βιώνουν το όφελος: κατανοήστε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο οι τουρίστες βιώνουν ένα φεστιβάλ στη σύγχρονη εποχή χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δείτε το άρθρο: Ξεδιπλώνοντας τις εμπειρίες των επισκεπτών σε μουσικά φεστιβάλ μέσω διαδικτυακών κριτικών (Stoleriu O et al., 2023). Πρόκειται για το Untold, το μεγαλύτερο μουσικό φεστιβάλ στην Ανατολική Ευρώπη.

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Βέλτιστες πρακτικές στον έξυπνο τουρισμό και την ψηφιοποίηση. Μελέτες περιπτώσεων

3.1 Το έργο της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Έξυπνου Τουρισμού - The European Capital of Smart Tourism Project

3.2  Βέλτιστες πρακτικές από εταίρους που συμμετέχουν στο έργο Smartour

3.3 DMO Επισκεφθείτε την Τιμισοάρα – παρόν και μέλλον. Έξυπνες προοπτικές και προοπτικές ψηφιοποίησης

3.1 Το έργο της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Έξυπνου Τουρισμού - The European Capital of Smart Tourism Project

Στο πλαίσιο του Έξυπνου Τουρισμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκήρυξε δύο διαγωνισμούς για την προώθηση του έξυπνου και βιώσιμου τουρισμού στην ΕΕ, τη δικτύωση και την ενίσχυση των προορισμών και τη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Έξυπνου Τουρισμού αναγνωρίζει τα εξαιρετικά επιτεύγματα των ευρωπαϊκών πόλεων ως τουριστικών προορισμών σε τέσσερις κατηγορίες: βιωσιμότητα, προσβασιμότητα, ψηφιοποίηση, καθώς και πολιτιστική κληρονομιά και δημιουργικότητα. Η πόλη πρέπει να έχει πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων για να εφαρμόσει αυτόν τον διαγωνισμό. 

Ο έξυπνος τουρισμός είναι μια πρωτοβουλία της ΕΕ, η οποία χρηματοδοτείται επί του παρόντος στο πλαίσιο του προγράμματος για την ενιαία αγορά (SMP) - πρώην πρόγραμμα COSME. Βασίζεται στην επιτυχή εμπειρία της προπαρασκευαστικής δράσης που προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και υλοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Παρακάτω παρατίθενται 19 Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Έξυπνου Τουρισμού από τον διαγωνισμό του 2025:

1. Ψηφιακές πλατφόρμες επισκεπτών: Βρυξέλλες (Βέλγιο)· Λάχτι (Φινλανδία); Λας Πάλμας ντε Γκραν Κανάρια (Ισπανία); Πόρτο (Πορτογαλία); Sakarya (Τουρκία).

2. Ψηφιακοί Χάρτες Πόλεων: Λβιβ (Ουκρανία)

3. Χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην επικοινωνία: Κάουνας (Λιθουανία)· Τορίνο (Ιταλία).

4. Ψηφιακές εφαρμογές που βελτιώνουν την εμπειρία των επισκεπτών: Μπράγκα (Πορτογαλία)· Γκαζιαντέπ (Τουρκία)· Γένοβα (Ιταλία); Ικόνιο (Τουρκία)·

5. Ψηφιακές περιηγήσεις και εξερεύνηση πόλης: Κοΐμπρα (Πορτογαλία); Klaipėda (Λιθουανία); Μεσσήνη (Ιταλία);

6. Εικονική εξερεύνηση της πόλης: Μπράγκα (Πορτογαλία); Κοΐμπρα (Πορτογαλία); Σκόπια (Βόρεια Μακεδονία); Τορίνο (Ιταλία);

3.2 Βέλτιστες πρακτικές από εταίρους που συμμετέχουν στο έργο Smartour

Παρακάτω είναι μια σύντομη λίστα με τους εταίρους που συμμετείχαν στο έργο Smartour όλα αυτά τα χρόνια και τις καλές πρακτικές τους στην κοινότητα και την ψηφιακή ανάπτυξη του τουρισμού. 

1. Τίτλος: Iurban.es 

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: Η Iurban είναι μια τεχνολογική νεοφυής επιχείρηση που βρίσκεται στο τεχνολογικό πάρκο της Μάλαγα (Ισπανία)

Στόχος: παροχή ενός ολιστικού περιβάλλοντος τεχνητής νοημοσύνης για τουριστικούς προορισμούς με συγκεκριμένα εργαλεία.

Αποτελέσματα: https://iurban.es/

• Ενότητα δημιουργίας ιστού και webapp με όλα τα περιεχόμενα του πελάτη.

• Ενότητα για να απαντήσετε σε οποιαδήποτε ερώτηση στον ιστότοπο σε 95 γλώσσες και να προσελκύσετε τουρίστες.

• Travel planner με GPT: Εξατομίκευση της διαμονής ανάλογα με τον τύπο του ταξιδιώτη για την προσέλκυση περισσότερων τουριστών.

• Cicerone Digital Informer με GPT: «Ζωγραφίστε» το δωμάτιο από μια οθόνη και δείξτε βίντεο και φωτογραφίες των πόρων.

• Γραφείο Ψηφιακού Τουρισμού και Σημεία Πληροφόρησης: Εξωτερικές υποστηρίξεις όταν κλείνει το γραφείο και videowall για να έχει αντίκτυπο από τον πάγκο.

• Δημιουργία ηχητικών οδηγών, avatars και ξεναγήσεων

2. Τίτλος: Boundless Life: η κοινότητα των ψηφιακών νομάδων και οι οικογένειές τους, 2021

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: Boundless Life/ https://www.boundless.life/

Στόχος:

Πάνω από 300 οικογένειες είναι μέλη της κοινότητας Boundless Life, με περισσότερα από 600 παιδιά να ταξιδεύουν και να μοιράζονται την εμπειρία του ψηφιακού νομάδα. 

Αυτή τη στιγμή στην Ερμούπολη ζουν 20 οικογένειες ψηφιακών νομάδων, συνολικά περίπου 80 άτομα. Η ιδέα γεννήθηκε στον Καναδά το 2021.

Αποτελέσματα: 

Συστήματα Διαχείρισης Μάθησης (LMS): Moodle, Canvas, Blackboard.

Εργαλεία συνεργασίας: Google Workspace (formerly G Suite), Microsoft Teams, Slack.

Εργαλεία αξιολόγησης και ανατροφοδότησης: Google Forms, Kahoot!, Turnitin.

Αυτή η καλή πρακτική είναι ήδη παγκοσμίως σε διάφορα μέρη: Sintra, Portugal/ Syros, Greece/ Tuscany, Italy/ Bali, Indonesia/ Kotor, and Montenegro.

3. Τίτλος: Gijón Smart Cities Knowledge Chair, Αστούριας, Ισπανία, 2019

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: Gijón DemoLab space/ https://gijondemolab.es/ 

Στόχος: Βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, αποτελεσματική και βιώσιμη χρήση των πόρων και ενεργός συμμετοχή των πολιτών.

Αποτελέσματα από ψηφιακή άποψη: Η Έδρα Γνώσης Έξυπνων Πόλεων της Χιχόν προωθεί την ανάπτυξη τεχνολογιών και υποδομών.

Διαδικτυακές πλατφόρμες: (δημιουργία διαδικτυακών πλατφορμών μάθησης με μαθήματα και υλικό για τις Έξυπνες Πόλεις, προσβάσιμες από οπουδήποτε και ανά πάσα στιγμή.

Διαδραστικά εργαλεία: Αναπτύξτε προσομοιωτές και εργαλεία μοντελοποίησης για φοιτητές και επαγγελματίες για να πειραματιστούν με λύσεις σε τομείς όπως ο ενεργειακός σχεδιασμός και η διαχείριση της κυκλοφορίας. Προσφέρετε εμπειρίες εικονικής πραγματικότητας και εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας για την προσομοίωση αστικών περιβαλλόντων και τη διερεύνηση προκλήσεων και λύσεων βιωσιμότητας.

4. Τίτλος: CitCom.AI, 2023 – 2027

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική:  Valencia City Council is responsible for the Valencia hub for the smart city. https://citcom.ai/ 

Στόχος: Το έργο CitCom.ai προσφέρει ένα Ευρωπαϊκό Κέντρο Δοκιμών, Πειραματισμού και Τεχνητής Νοημοσύνης (AI TEF) για Έξυπνες και Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες (SSCC). Η τεχνητή νοημοσύνη για τη διαχείριση του τουρισμού είναι ένα από τα θέματα για τον κόμβο της Βαλένθια.

Αποτελέσματα και καινοτομίες που εφαρμόζονται: Υπηρεσίες Φυσικών Εγκαταστάσεων, Υπηρεσίες Εικονικών Εγκαταστάσεων, Δημιουργία & Επικύρωση Αλγορίθμων, Βοήθεια Συμμόρφωσης & Δεοντολογίας, Εκτίμηση Επιπτώσεων, Αξιολόγηση Ευκαιριών & Οριοθέτηση, Δέσμευση Οικοσυστήματος.

5. Geoportal of the Municipality of Bar, 2022

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: Municipality of Bar, AGS, Novi Sad, Serbia - εταιρεία που ειδικεύεται στην ανάπτυξη λύσεων λογισμικού και υπηρεσιών γεωπληροφορικής:  https://geoportal.bar.me/geoportal 

Στόχος: Πρόκειται για μια καινοτόμο εφαρμογή που αποτελεί ένα σύνολο διαφόρων υπηρεσιών του Δήμου, που θα διευκόλυνε τους κατοίκους και τους τουρίστες σε απλή, γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε όλα τα σημαντικά δεδομένα, αλλά και την τοπική αυτοδιοίκηση στην καθημερινή της εργασία.

Αποτελέσματα: Αυτή η καλή πρακτική, το Geoportal, παρέχει πληροφορίες για τα αξιοθέατα και τις σημαντικές τοποθεσίες της πόλης από την άποψη του τουρισμού, του πολιτισμού, της ιστορίας, της ψυχαγωγίας, του αθλητισμού και είναι επίσης διαθέσιμη μια 3D άποψη του Stari Bar με το φρούριο, το οποίο αποτελεί ιδιαίτερο τουριστικό αξιοθέατο.

6. Window2Bar – χρήση της τεχνολογίας iBeacon για τη βελτίωση του έξυπνου τουρισμού, 2020

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: BSC Bar - Foundation Business Start Center Bar, https://windowtobar.wordpress.com/discover-bar/ 

Στόχος: Στόχος αυτής της καλής πρακτικής είναι να συμβάλει στην ανάπτυξη του Bar ως έξυπνου τουριστικού προορισμού, με τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών και εργαλείων και την ανάπτυξη καινοτόμων τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Αποτελέσματα: Αυτή η καλή πρακτική χρησιμοποιείται από το 2020 στο Μπαρ του Μαυροβουνίου στο κέντρο της πόλης (Κάστρο του Νικόλα Α', μνημείο του Βλαντιμίρ, τρίκοντσος), Αρχιεπισκοπή του Μπαρ, Παλιά πόλη και Παλιά ελιά.

Το Windows2Bar είναι το πρώτο εργαλείο έξυπνου τουρισμού και βιώσιμη χρήση του ITC και του iBeacon στον τουρισμό στο Μαυροβούνιο.

7. Tech Talks: Έξυπνος τουρισμός στην Τιμισοάρα, 2022                                             

Οργανισμός αρμόδιος για την πρακτική: Πανεπιστήμιο Politehnica Timișoara (UPT), σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο της Τιμισοάρα, τοπικούς οργανισμούς τουρισμού και βασικούς τεχνολογικούς εταίρους. https://techtalks.upt.ro/ 

Στόχος: Προώθηση έξυπνων τουριστικών λύσεων μέσω της τεχνολογίας και της καινοτομίας

Αποτελέσματα: Το Tech Talks είχε βαθύ αντίκτυπο στον τουριστικό τομέα της Τιμισοάρα και συνέβαλε σημαντικά στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τον έξυπνο τουρισμό.  Συνέβαλε:

- Ευαισθητοποίηση και κατανόηση των εννοιών του έξυπνου τουρισμού μεταξύ των τοπικών φορέων

- Διευκόλυνση συνεργασιών μεταξύ παρόχων τεχνολογίας και τουριστικών φορέων

- Οδηγεί στην υλοποίηση καινοτόμων έργων, όπως έξυπνα περίπτερα, εξατομικευμένες εφαρμογές επισκεπτών και εργαλεία λήψης αποφάσεων που βασίζονται σε δεδομένα.

- Εμπειρίες εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας που επιτρέπουν στους επισκέπτες να εξερευνήσουν ιστορικούς χώρους και αξιοθέατα με νέους, καθηλωτικούς τρόπους.

- Εξατομικευμένες ταξιδιωτικές προτάσεις με γνώμονα την τεχνητή νοημοσύνη με βάση τις προτιμήσεις και τις συμπεριφορές των επισκεπτών.

 3.3 DMO Επισκεφθείτε την Τιμισοάρα – παρόν και μέλλον. Έξυπνη προοπτική και ψηφιοποίηση

Επισκεφθείτε την Τιμισοάρα – Ο Οργανισμός Διαχείρισης Προορισμού Η Τιμισοάρα είναι ο επίσημος οργανισμός που είναι υπεύθυνος για την προώθηση των τεράστιων δυνατοτήτων που έχει η Τιμισοάρα τόσο εντός της χώρας όσο και στο εξωτερικό. 

Η πόλη της Τιμισοάρα προωθείται ως αστικός τουριστικός προορισμός, ελκυστική πόλη για επενδύσεις, ιδανική τοποθεσία για διπλωματικά ιδρύματα και οργανισμούς και πολιτιστικός προορισμός.

Μια πλατφόρμα επισκεπτών για μια ολοκληρωμένη και χρήσιμη εμπειρία – https://visit-timisoara.com/. 

Εδώ μπορείτε να βρείτε τα κύρια και σημαντικά τουριστικά και πολιτιστικά αξιοθέατα, μουσεία, θεματικές περιηγήσεις - Ανακαλύψτε την Τιμισοάρα, ξεναγούς, εκδηλώσεις, ορόσημα πολιτιστικής κληρονομιάς, πληροφορίες για την ιστορία και την Επανάσταση του 1989, για τα μέσα μαζικής μεταφοράς, εισιτήρια και ούτω καθεξής.

Αυτός ο ψηφιακός χάρτης - Χάρτης της Παγκόσμιας Κοινότητας της Τιμισοάρα

Ένα διαδραστικό έργο αφιερωμένο στην ένωση και τη σύνδεση ανθρώπων από την Τιμισοάρα με ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Είτε βρίσκεστε στα πιο απομακρυσμένα σημεία είτε πιο κοντά στο σπίτι, αυτός ο χάρτης στοχεύει να αναδείξει την παρουσία και την ποικιλομορφία της διασποράς της Τιμισοάρα.

Ενημερωτικό δελτίο – Εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο για να ανακαλύψετε, κάθε εβδομάδα, τα κρυμμένα πετράδια της Τιμισοάρα.

900 λόγοι για να βγείτε βόλτα

«Βρέξει χιονίσει, στην Τιμισοάρα έχεις πάνω από 900 λόγους για να βγεις βόλτα. Αυτός είναι ο αριθμός των κτιρίων πολιτιστικής κληρονομιάς στην πόλη, με την Τιμισοάρα να έχει τη μεγαλύτερη έκταση ιστορικών μνημείων στη Ρουμανία. Το καθένα με τη δική του ιστορία. Το καθένα με τη δική του θέση. Περιμένοντας να ανακαλυφθεί».

Στο μέλλον, η Visit Timișoara θα αναπτύξει νέες εγκαταστάσεις για τον έξυπνο τουρισμό και την ψηφιοποίηση στην τουριστική βιομηχανία, όπως:

• Εικονική κάρτα πόλης για τουρίστα για να σας βοηθήσει να αγοράσετε εύκολα ένα εισιτήριο για μουσεία, όπερα, μεταφορές και ούτω καθεξής.

• Πλατφόρμα ψηφιακού νομαδικού τουρισμού - για την προσέλκυση νομάδων αλλοδαπών και οικογενειών

Η Παγκόσμια Ταξιδιωτική Συνομοσπονδία Νέων και Φοιτητών (WYSE) εκτιμά ότι η αγορά ψηφιακών νομάδων «ωριμάζει σταδιακά για να φτάσει περίπου τα 60 εκατομμύρια έως το 2030». «Περίπου το 25% των ψηφιακών νομάδων είναι οικογένειες». 

Συγχαρητήρια για την ολοκλήρωση της ενότητας! Συνεχίστε να προχωράτε, μείνετε περίεργοι, συνεχίστε να προσπαθείτε για την αριστεία και να πετύχετε σπουδαία πράγματα. Να είσαι έξυπνος!