Εισαγωγή

Στον σημερινό κόσμο, ο τουρισμός αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ, χάρη στις καινοτομίες στις ψηφιακές τεχνολογίες. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να αγνοήσουμε την ουσία του τουρισμού, η οποία παρουσιάζεται καλύτερα στον ορισμό του Erik Cohen (1974):

Διαφάνεια 2: Πολιτιστική Ιδιοκτησία ή Πολιτιστική Κληρονομιά;

Έχετε ακούσει πρόσφατα κάποιον να λέει: «Είναι σημαντικό να προστατεύσουμε την Πολιτιστική μας Κληρονομιά»; Μπορεί να σκεφτείτε αμέσως ένα παλιό κάστρο ή ένα ιστορικό κτίριο. Αλλά είναι αυτή όλη η  πολιτιστική κληρονομιά; Φυσικά και όχι. 

Η πολιτιστική κληρονομιά είναι πολύ πιο εκλεκτική και μεγαλύτερη. Είναι ένα ευρύ μείγμα στοιχείων που κληρονομούμε από το παρελθόν - πράγματα που αντικατοπτρίζουν ποιοι είμαστε, τι πιστεύουμε και πώς ζούμε, τόσο ως άτομα όσο και ως κοινωνία. Η Πολιτιστική Κληρονομιά συνδέεται με την Πολιτιστική Ιδιοκτησία. 

Σήμερα, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν κρατικούς φορείς που ασχολούνται με αυτό το θέμα και εκφράζονται μέσω νόμων, διαφόρων πράξεων, στρατηγικών και κανονισμών, που είναι σύμφωνοι με τις οδηγίες και τις στρατηγικές της UNESCO και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNSDGs).

Έτσι, μπορεί να ειπωθεί, γενικά, ότι Πολιτιστικό Αγαθό είναι κάθε περιουσιακό στοιχείο κρατικού συμφέροντος που απολαμβάνει κρατικής προστασίας. Με μια ευρύτερη έννοια, το Πολιτιστικό Αγαθό είναι Πολιτιστική Κληρονομιά, η οποία ανήκει στην κοινωνία και σε ένα άτομο. Έτσι, είναι ένα σύνολο αγαθών που κληρονόμησαν από το παρελθόν που οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ως αντανάκλαση και έκφραση των δικών τους αξιών, πεποιθήσεων και παραδόσεων, οι οποίες βρίσκονται σε μια συνεχή διαδικασία εξέλιξης. Είναι κάτι που έχει πολιτιστική αξία, κάτι που προκύπτει από την αλληλεπίδραση ανθρώπων και φύσης με την πάροδο του χρόνου (ανεξάρτητα από την ιδιοκτησία), περνάει από γενιά σε γενιά και θα διατηρηθεί ως τέτοιο. 

Γιατί είναι αυτό σημαντικό για εσάς;

Γιατί  μπορείτε να γίνετε μέρος της προστασίας του! Μόλις καταλάβετε τι αναγνωρίζεται ως Πολιτιστική Κληρονομιά, μπορεί ακόμη και να παρατηρήσετε κάτι στην κοινότητά σας που δεν έχει αναγνωριστεί ακόμα—και να ξεκινήσετε μια πρωτοβουλία για να το σώσετε!

Μια Πολιτιστική Κληρονομιά/Πολιτιστικό Αγαθό μπορεί να είναι ένα υλικό (ακίνητο και κινητό) και άυλο αγαθό. 

Ένα ενσώματο ακίνητο μπορεί να χωριστεί σε 3 ομάδες: ένα πολιτιστικό-ιστορικό αντικείμενο, μια πολιτιστική-ιστορική οντότητα, μια τοποθεσία ή μια περιοχή, όπως 

• ιστορικά κτίρια(exp., Hans Edge House, Nuuk, Γροιλανδία), 

• ιεροί τόποι(εξ., Ο Ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς, Ελλάδα), 

• κάστρα (exp., Κάστρο Sagunto, Βαλένθια, Ισπανία), 

• οχυρά (exp., Fort Tabija, Sutomore, Montenegro), 

• παλιές πόλεις (exp., Παλιά Πόλη του Μπαρ, Μπαρ, Μαυροβούνιο), 

• μνημεία (exp., Το Μνημείο της Αναγέννησης στο Βουκουρέστι, Ρουμανία)

Τα ενσώματα κινητά περιουσιακά στοιχεία αποτελούν μεγάλο αριθμό περιουσιακών στοιχείων, τα οποία 

• αρχαιολογικό αντικείμενο που βρέθηκε στην ξηρά ή κάτω από το νερό, αντίκες. 

• ανθρωπολογικό, εθνολογικό, ζωολογικό, βοτανικό ή γεωλογικό αντικείμενο ή δείγμα· 

• θέμα που σχετίζεται με σημαντικό γεγονός ή ιστορικό πρόσωπο· 

• τελετουργικό ή ιερό αντικείμενο. 

• επίσης, έργα καλών και εφαρμοσμένων τεχνών. 

• χειρόγραφο, αρχέτυπο, βιβλίο, δημοσίευση ή έγγραφο· 

• νομισματικό ή φιλοτελικό αντικείμενο· 

• αρχειακό, βιβλιοθηκονομικό ή κινηματογραφικό υλικό και μουσειακό υλικό· 

• και φυσικά, έπιπλα και μουσικά όργανα.

Ένας τρίτος όρος σημαντικός για την κατανόηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς είναι η άυλη ιδιοκτησία. Εδώ 

• γλώσσα (exp., γλώσσα Inuit), ομιλία, προφορική παράδοση (exp. δίφωνη γαμήλια τραγούδια, Spič, Sutomore, Μαυροβούνιο), προφορική λογοτεχνία (exp., Μητέρα της Θάλασσας, Γροιλανδία) ή άλλη προφορική έκφραση (exp., μύθοι, θρύλοι). 

• παραστατικές τέχνες (εκδ., ειδικός τρόπος τραγουδιού και παιξίματος "gusle"- το βιολί, Μαυροβούνιο). 

• έθιμα (exp., Sambra oilor/Γιορτή των προβάτων, Ρουμανία), τελετουργίες και τελετές. 

• γνώσεις ή δεξιότητες που σχετίζονται με τη φύση και το διάστημα (exp., αρχαία σεληνιακά ημερολόγια). 

• εμβληματικό και διάσημο μέρος (exp., δρόμος προσκυνητών στις 4 Ιουνίου προς το βουνό Rumija, Μαυροβούνιο, δρόμος προσκυνητών Camino de Santiago, Ισπανία). 

• παραδοσιακές τέχνες και δεξιότητες (exp., καγιάκ Intuits, Γροιλανδία)

αποτελούν στοιχεία ευρέος φάσματος άυλων περιουσιακών στοιχείων.

Παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών στον τομέα του έξυπνου τουρισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς δείχνουν πώς οι καινοτόμες ιδέες μπορούν να προσφέρουν διαρκή αξία. 

Το έργο DUE MARI είναι το παράδειγμα της βέλτιστης πρακτικής που επαναπροσδιορίζει την προώθηση του τουρισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης του Μαυροβουνίου και βελτιώνει την προβολή αυτού του προορισμού μέσω διαδραστικής διαδικτυακής πλατφόρμας, επηρεάζοντας την προώθηση των τοπικών προϊόντων, υπηρεσιών και της δημιουργικής βιομηχανίας,  καθώς και την προώθηση  της πολιτιστικής κληρονομιάς και των φυσικών αγαθών. Το έργο αυτό αποτελεί μέρος του προγράμματος INTERREG και της κοινής Ιταλίας και Αλβανίας.

Το Tech Talks στην Τιμισοάρα συγκεντρώνει ειδικούς που ανταλλάσσουν γνώσεις και εμπειρίες στη χρήση ψηφιακών εργαλείων για την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, προσφέροντας έμπνευση και πρακτικές λύσεις για την εφαρμογή του έξυπνου τουρισμού. Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν πώς η έξυπνη τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει τον τουρισμό χωρίς να διακυβεύεται η πολιτιστική ταυτότητα μιας κοινότητας.